Grzegorz Sierpiński

The integration of shared mobility and autonomous vehicles (AVs) could potentially change the way parents decide to transport their children to and from school. A better understanding of the factors influencing parents’ intentions to use shared autonomous vehicles (SAVs) for school transportation is necessary to enhance their children’s mobility. Unlike prior research, this paper significantly contributes to the literature by exploring the impacts of socioeconomic, travel-related, and psychological factors and their interactions. Using Google Forms for an online survey, the authors collected 1435 valid responses from parents in Kerman city schools in Iran. The estimation results of the generalized ordered logit model indicate the significant impact of parents’ socioeconomic status (occupation, education, income), travel behavior (accident experience, crash severity, travel cost), and attitude (innovativeness, perceived usefulness, environmental concern, pro-driving, safety), and their children-related factors (gender, the most frequently used travel mode, the possibility of tracking the child). The findings show that an increase in parents’ education, perceived usefulness, and environmental concern increase the likelihood of their intentions to use SAVs. Finally, based on the findings, several implications are suggested to increase parents’ intentions to use SAVs for transporting their children and to make SAVs a safe, affordable, and sustainable transport solution.

W obecnych czasach problemy związane ze zrównoważonym transportem oraz ograniczeniem negatywnego oddziaływania na transportu stanowią istotny element agendy Unii Europejskiej jak i wielu krajów w Europie i na świecie. Jednocześnie na zwiększenie popularności pojazdów bezemisyjnych i niskoemisyjnych może mieć wpływ globalna sytuacja na rynku paliw kopalnych i rosnące ceny ropy naftowej. Ze względu na swoje cechy charakterystyczne, wykorzystanie pojazdów bezemisyjnych i niskoemisyjnych jest zasadne zwłaszcza a miastach, zarówno w transporcie indywidualnym jak również w komunikacji miejskiej i w transporcie towarowym. W artykule skupiono się na analizie perspektyw dla wykorzystania pojazdów bezemisyjnych i niskoemisyjnych w systemach dystrybucyjnych (zwłaszcza w miastach). W związku z tym celem badawczym artykułu jest odpowiedź na pytanie: jakie są przewidywane trendy w zakresie poziomu wykorzystania pojazdów bezesmisyjnych i niskoemisyjnych w systemach dystrybucyjnych? Hipoteza badawcza zakłada, że poziom wykorzystania pojazdów bezemisyjnych i niskoemisyjnych w systemach dystrybucyjnych będzie rósł w najbliższych latach biorąc pod uwagę sytuację na globalnym rynku paliw. Do weryfikacji hipotezy wykorzystano takie metody badawcze jak desk research (w tym analiza danych z rynku paliw) oraz krytyczny przegląd literatury. W ramach przeprowadzonych badań wykorzystano rzeczywiste dane dotyczące funkcjonowania miejskich systemów dystrybucyjnych oraz dane techniczne poszczególnych pojazdów. W artykule zbadano możliwość wykorzystania pojazdów dostawczych o różnej ładowności, które mogą być wykorzystywane w systemach transportowych o zróżnicowanej specyfice. Z przeprowadzonych badań wynika, że biorąc pod uwagę aktualne trendy na rynku paliw, w perspektywie najbliższych 5-10 lat koszty eksploatacji pojazdów bezemisyjnych oraz niskoemisyjnych staną się niższe od kosztów eksploatacji pojazdów konwencjonalnych, co będzie prowadziło do zwiększenia poziomu ich wykorzystania w miejskich systemach dystrybucyjnych. Ponadto, warto zauważyć że wyżej opisany trend jest zgodny ze strategiami rozwoju transportu definiowanymi na poziomie Unii Europejskiej oraz poszczególnych krajów. Uzyskane rezultaty badań mogą stanowić bazę dla dalszych praz nad opłacalnością i zasadnością wykorzystania pojazdów bezemisjynych oraz niskoemisyjnych w systemach logistyki miejskiej.